ქალაქ ბათუმში 2022 წლის 25–26 აგვისტოს გამართულ კონცერტებზე წარმოდგენილი იყო მსოფლიოს ცნობილი კომპოზიტორების მრავალფეროვანი პროგრამა. კონცერტებზე შესრულებული ნაწარმოებები სპეციალურად იყო არანჟირებული სოლისტების მიერ: ქეითი მაჰანი (ფორტეპიანო, აშშ) და საბინე გროფმაიერი (კლარნეტი, გერმანია). მაყურებელს პირველად მიეცა შესაძლებლობა, მოესმინა ცნობილი ნაწარმოებების ახალი ვერსიები, რასაც დიდი ოვაციები და მოწონება მოჰყვა.
თბილისში გამართული კონცერტებიც მრავალფეროვანი პროგრამით გამოირჩეოდა. 2022 წლის 17 სექტემბერს საქართველოში პირველად შესრულდა გლორია კამპანერის საავტორო პროექტი „ასტორი", რომელიც ასტორ პიაცოლას 100 წლის იუბილეს მიეძღვნა. ტრიოს შემადგენლობაში იყვნენ ალესანდრო კარბონარე (კლარნეტი), მარიო სტეფანო პიეტროდარკი (ბანდეონი) და გლორია კამპანერი (ფორტეპიანო).
ფესტივალის სპეციალური სტუმარი იყო მსოფლიოში ცნობილი მწერალი და მუსიკის კრიტიკოსი ალესანდრო ბარიკო.
18 სექტემბერს შესრულდა ანტონიო ვივალდის ნაწარმოები ანდრეს გაბეტას შესრულებით. კონცერტის დასასრულს ანდრეს გაბეტამ, მარიო სტეფანო პიეტროდარკთან და ორკესტრ „საქართველოს ვირტუოზებთან" ერთად შეასრულა ბუენოს-აირესის წელიწადის დრონი.
საიუბილეო თარიღთან დაკავშირებით გამოიცა წიგნი „მუსიკის ზეიმი", რომელიც საზოგადოებას უკეთ გააცნობს ლიანა ისაკაძის შემოქმედებას, ბიოგრაფიასა და შინაგან სამყაროს.
ლიანა ისაკაძე უკვე 3 წლის ასაკში გახდა მუსიკოსი - მან თავისით ისწავლა დაკვრა როიალზე და კომპოზიცია. ვიოლინო კი მას სრულიად შემთხვევით ერგო - 7 წლის ლიანა ფორტეპიანოს განხრით გამოცდის ჩაბარების დღეს ავად შეიქნა, რის გამოც ერთი კვირის შემდეგ მოუხდა ვიოლინო აეღო ხელში. იგი პროფ. ლეო შიუკაშვილის მოსწავლე გახდა.
3 თვის შემდეგ იგი უკვე მსმენელის წინ უკრავდა. 9 წლის ლიანას აკომპანიმენტს სახელმწიფო ორკესტრი უწევდა, ხოლო 10 წლის მევიოლინე უკვე სოლო კონცერტით წარსდგა მსმენელის წინაშე. იმავე 10 წლის ასაკში იგი კონკურს გარეშე მიიწვიეს საერთაშორისო ფესტივალ-კონკურსზე მოსკოვში, სადაც მან პროფესიონალ მუსიკოსთა საკონკურსო პროგრამა ბრწინვალედ შეასრულა. კონკურსის ჟიურის თავმჯდომარე დავით ოისტრახი იყო.
12 წლის ასაკში მას 1 პრემია მიენიჭა ამიერკავკასიის მევიოლინეთა კონკურსზე. 14 წლის ლიანა, როგორ გამონაკლისი მიიწვიეს მუსიკოსთა საკავშირო კონკურსზე. ამ კონკურსზე ლიანას 2 პრემია მიენიჭა. დ. ოისტრახის დაჟინებითი მოთხოვნით მან ერთი წლით ადრე გაათავა თბილისის ცენტრალური მუსიკალური სკოლა და გამოცდების გარეშე მიღებული იქნა მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორიაში დ. ოისტრახის კლასით. 1974 წელს ამსტერდამში, კონცერტის წინ, დიდი მუსიკოსი - დავით ოისტრახი მოულოდნელად გარდაიცვალა.
ლიანა ისაკაძის ვიდეო, რომელიც 1960-იან წლებშია გადაღებული. კადრები საქართველოს პირველი არხის „ოქროს ფონდში" ინახება
1965 წელს 18 წლის ლიანამ მარგარიტა ლონგისა და ჟაკ ტიბოს მევიოლინეთა საერთაშორისო კონკურზე პარიზში „გრან პრი" და 1 პრემია მოიპოვა. 1970 წელს პ.ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი გახდა მოსკოვში (3 პრემია) და იმავე წელს სიბელიუსის კონცერტის საუკეთესო შესრულების სპეციალური პრიზი მიენიჭა. 1970 წლიდან 1994 წლამდე ლიანა ისაკაძე მოსკოვის სახელმწიფო ფილარმონიის სოლისტი იყო და გასტროლებით მოგზაურობდა ევროპაში, ამერიკასა და აზიაში.
1964-1981 წლებში იგი უკრავდა სტრადივარიუსის ვიოლინოზე, რომელიც მას მოსკოვის ინსტრუმენტების სახელმწიფო კოლექციამ გამონაკლისის სახით დაუთმო. 1965 წლიდან იგი როგორც სოლისტი და დირიჟორი წარმატებით ატარებს კონცერტებს ევროპის პრესტიჟულ დარბაზებსა და ცნობილ ფესტივალებზე სახელგანთქმულ ორკესტრებსა და დირიჟორებთან ერთად.
ტელემუზეუმი ლიანა ისაკაძე, 1960-იანი წლების ჩანაწერი
1988 წელს ვენაში შედგა ლიანა ისაკაძისადმი მიძღვნილი ფესტივალი. მისი საანსაბლო პარტნიორები იყვნენ: გიდონ კრემერი, მაქსიმ ვენგეროვი, იუსტუს ფრანცი, გრიგორი ჟისლინი, იგორ ოისტრახი, არტო ნორასი, ივან მონიგეტი, ნატალი გუტმანი და სხვა. მას მრავალმა ქართველმა, რუსმა და გერმანელმა კომპოზიტორმა მიუძღვნა თავისი ნაწარმოები.
ლიანა ისაკაძის მიერ მრავალი კომპოზიტორის მუსიკალური ნაწარმოებია არანჟირებული, მათ შორის ჩაიკოვსკი, ბრამსი, ბოკკერინი, მენდელსონი, გერშვინი, ი.ს. ბახი, პაგანინი და სხვა. ლიანა ისაკაძე მრავალი საორკესტრო და სავიოლინე ნაწარმოების პირველი შემსრულებელია საბჭოთა კავშირში.
1988 წელს ლიანა ისაკაძე არჩეული იყო საბჭოთა კავშირის რეფორმისტული პარლამენტის წევრად. იგი რჩეულ ჯგუფთან ერთად ახლდა მ.გარბაჩოვს მისი იტალიაში ვიზიტის დროს. ამავე დროს ახალი პარლამენტის 9 რჩეულ დეპუტატთან ერთად, მიწვეული იყო ამერიკის სენატის მიერ ვაშინგტონში.
2009 წელს გერმანიის წამყვანმა გაზეთმა "Süddeutsche Zeitung"-მა გამოუშვა 5 კომპაქტ-დისკისგან შედგენილი ალბომი „საუკუნის მევიოლინეები", სადაც 20 გამოჩენილ მუსიკოსს შორის არის ლიანა ისაკაძეც.
ლიანა ისაკაძე შეყვანილია XX საუკუნის 2000 გამოჩენილ მუსიკოსთა ენციკლოპედიაში, რომელიც 2002 წელს გამოაქვეყნა კემბრიჯმა.
2001 წელს, თბილისის ფილარმონიის შენობის წინ ლიანა ისაკაძის საპატიო ვარსკვლავი გაიხსნა.
ლიანა ისაკაძე 1998 წელს პ.ი. ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის ჟიურის თავმჯდომარე იყო.
(იხ.წყარო)
ლიანა ისაკაძე გარდაიცვალა 2024 წლის 5 ივლისს, 77 წლის ასაკში დაკრძალულია მახათას მთის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
1981 წელს საქართველოს სახელმწიფო კამერულმა ორკესტრმა ლიანა ისაკაძე მიიპატიჟა ორკესტრის მხატვრულ ხელმძღვანელად და შემდგომ, მთავარ დირიჟორად. ლიანა ისაკაძის დირიჟორობით ორკესტრის ტრიუმფალური დებიუტის შემდეგ, ორკესტრი მსოფლიოს ერთ-ერთ წამყვან ანსამბლად იქცა.
ლიანა ისაკაძის გამოსვლა ფესტივალზე „მუსიკოსები ხუმრობენ". ჩანაწერი მომზადებულია 1985 წელს
1982 წლიდან ორკესტრი ლიანა ისაკაძის ხელმძღვანელობით კონცერტებით მოგზაურობდა ევროპაში, ამერიკაში, აზიასა და ავსტრალიაში. ლიანა ისაკაძის ხელმძღვანელობით ორკესტრს აქვს მრავალი ჩანაწერი ფირმა „მელოდია"-ში (მოსკოვი) და ფირმა „ორფეო"-ში (მიუნხენი).
ლიანა ისაკაძის ხელმძღვანელობის პერიოდში საქართველოს კამერულ ორკესტრთან ერთად გამოდიოდნენ ისეთი გამოჩენილი მუსიკოსები, როგორც კურტ მაზური, გენადი როჟდესტვენსკი, იეჰუდი მენუჰინი, გიდონ კრემერი, ნატალია გუტმანი, მიხაილ პლეტნევი, ვიქტორ ტრეტიაკოვი, ბარბარა ჰენდრიქსი, საბინე მაიერი და სხვა.
2000 წელს, ორკესტრის ახალი შემადგენლობით ლიანა ისაკაძემ ჩაატარა უნიკალური საკონცერტო მომლოცველობა „პილიგრიმობა საქართველოდან ევროპის გავლით იერუსალიმში". საკონცერტო-პილიგრიმული მარშრუტი მიჰყვებოდა: ბოდბე (საქართველო), აიხშტადტი (გერმანია), ვენეცია, რომი, ათენი, ეფესი, სტამბული და ბოლო კონცერტი, აღდგომის დღეს, იერუსალიმში ჩატარდა.
2009 წელს, საგარეო საქმეთა სამინისტროს მოწვევით ლიანა ისაკაძემ ბერლინში დაარსა სამხრეთისა და აღმოსავლეთ ევროპის ახალგაზრდული კამერული ორკესტრი. ლიანა ისაკაძემ ფეისბუქის მეგობრების სხვადასხვა ქვეყნის გამოჩენილი მუსიკოსებისგან ჩამოაყალიბა ანსამბლ-ორკესტრი „ფეისბუქის ვირტუოზები". ამ ორკესტრის პირველი გამოსვლები შედგა 2011 წლის აგვისტოში ბათუმში.
სულელულია ახსნის ყოველგვარი მცდელობა რისთვისაა ყოველივე ეს? ღმერთმა ბუნებას ჩააქსოვა არა ახსნა, არამედ სიყვარული!
***
ღმერთო, შენ თითქოს განმდგარი ხარ ადამიანთაგან. მაგრამ ყველაფერი შენზეა დამოკიდებული. შენ დიადი ხარ შენს განმარტოებაში, მაგრამ კიდევ უფრო დიადი - ადამიანთან სიახლოვით.
ის ადამიანი შეიძლება იწოდებოდეს ადამიანად, ვინც ზესამყაროს წარმომადგენელი რჩება სიცოცხლის ყველა გარემოებაში და მასში არ არის გამყოფი კედელი სულსა და თვალებს შორის.
მე ისეთ სიცოცხლეს ვეძებ, სადაც ყოვლის მიზეზი მხოლოდ სიყვარულია. მე აქ სულ მარტოდ ვარ, რადგან მხოლოდ ჩემი გრძნობები მიცავენ, ეს კი არ არის საკმარისი. შესაძლოა გრძნობები მატყუებენ, მაგრამ მათ უკან გული და სისუფთავეა. შენს უკან კი მთელი ეს ყალბი სამყაროა, ყალბი ადამიანებით. შენს მხარეზეა აზრი და ენა, ჩემს მხარეზე კი გული.
ყველაზე მეტად ჩვენ ცრემლები გვეხმარებიან. როცა რაიმე გვაკლია, ცრემლები ყოველ წუთს მზად არიან შეავსონ ეს "რაიმე". გვაიძულებენ გვიყვარდეს და გვიხაროდეს იმავე სინაზით, რომლითაც ისინი ლოყას ეფერებიან.
როგორი თავისუფლების მომტანია სიყვარულის გრძნობა. როგორ დანაშაულს ჩავდივართ, როცა მას გონებას ვუმონებთ, რომელიც არც ისე სამართლიანი და სუფთაა, როგორც მის მიერ დამონებული სიყვარული. ნუ დაუმონებთ გონებას სიყვარულს!
***
რა მცირეს გათვითცნობიერება შეგვიძლია ამაქვეყნად და თუ კი რაიმეს ვაცნობიერებთ - მხოლოდ ჩვენს მრავალფეროვან სურვილებსა და გრძნობებს. მასწავლებლის გარეშე ჩვენ სრულიად უსუსურნი ვართ. ღმერთმა არ ქნას და დავიჯეროთ ჩვენი გონების სრულყოფილება — სწორედ იმავე წუთს იფურჩქნება სიყალბე.
***
არსებობდე და იყო თავისუფალი - შეუთავსებელი ცნებებია. თუ გინდა არსებობდე და სიამოვნებდე ქვეყნიერებით, იყავი მონა და იცხოვრე წვრილმანებით. ამოირჩიე: ფრთებგაშლილი მისწრაფება - შემოქმედება, თუ მცოცავი მტვრით ამოვსებული პირი.
მეორე ადამიანის სიწმინდე შენი თავშესაფარია - ეძებე იგი და სიცოცხლით არ იქნები შეზღუდული.
***
ჩვენ მოწმენი ვართ იმისა, რომ იმარჯვებენ თავხედნი, თავკერძნი, თვითდაჯერებულნი. ადამიანი იწყებს რა ღმერთის შეცნობას, იგი ჯერ ისევ თავისივე თავის მონაა, მაგრამ შეიცნობს რა ღმერთს, იგი საკუთარი თავის მბრძანებელი ხდება.
შენი შინაგანი "მე" - შენში რომ არის ჩამალული და რომლის აღმოჩენა ძნელია, ის არის შენი. გარეგანი ადამიანი ეკუთვნის ყველას და არავის ერთდროულად.
სიკვდილი ჭეშმარიტებისა და თავისუფლების ელჩია, იგი ბოროტებას შლის და სატანას მირაჟად აქცევს. მხოლოდ სიკვდილი აფასებს ადამიანის ჭეშმარიტ მნიშვნელობას.
სურვილი სიკეთე მოუტანოთ ადამიანებს ღვთის ძღვენია და ამ ბედნიერებისათვის არ შეიძლება ადამიანთაგან მადლიერება მოვითხოვოთ.
ჩვენ ყველანი მოვდივართ გასხივოსნებულნი კეთილი ნიშნით, შემოქმედი იღიმის ყოველი ახალი არსების ამ ქვეყნად გარდამოსვლის დროს.
მუსიკა ხელოვნებათა ღერძია. ამიტომ ჭეშმარიტი შემფასებელი მუსიკას გრძნობს ხელოვნების ყოველ სახეში. სულიერება ხომ იდუმალების ხელოვნებაა და მასაც სმენა სჭირდება.
ჭეშმარიტ მუსიკოსს შეუძლია მოეხმაროს მსმენელს შეიცნოს მისი პიროვნების გამოუმჟღავნებელი ნაწილი. წარმოუდგინოს მას სიცოცხლის განცდათა მთელი გამა - აღმაფრთოვანებელი ბედნიერებიდან, დამთრგუნველ ტრაგედიამდე.
„ლიანას შემოქმედების განსაკუთრებული ხიბლი ისიც არის, რომ მასში დიდ ტკივილთან ერთად ორივე — აზეიმი და გამარჯვება. აქ არის მისი ნიჭის მრავალფეროვნება, სიუხვე და სილამაზე, როგორ ეხვევა სამყაროს, რა მძიმედ ის ხსნის მისი საიდუმლოების კარიბჭეს..."
"დროდადრო ბუნება წარმოშობს ხოლმე ინდივიდუალურ საოცრებებს, გამორჩეულ პიროვნებებს; ერთ-ერთი ასეთი საოცრებაა ლიანა ისაკაძე"
ლიანა ისაკაძის უღრმესი რელიგიური აზროვნებისა და ჭვრეტის ნაწარმოებია, რომელსაც თავისი მაღალი სულიერი პოეტიკითა და გულწრფელობით, ამ ჟანრის ნაწარმოებებს შორის ბადალი არა ჰყავს მსოფლიოში.
კლასიკური მუსიკა ლიანა ისაკაძესთან ერთად